Tragom zvezda

Bitka kod Isa – Albreht Altdorfer

Ključna ličnost dunavske škole pejzažnog slikarstva je bio Albreht Altdofer (od oko 1480-1538), umetnik koji je veći deo života radio u Bavarskoj. Iako je tvorac grafika i slika sa različitim temama, obeležje njegovog dela jeste opsednutost pejzažom, čiji su rezultati vrlo izražajni. Njegovo najpoznatije delo je Bitka kod Isa. Urađena 1529. godine, to je jedna od niza slika koja prikazuje junačka dela istorijskih ličnosti, a naručena je za minhensku palatu bavarskog vojvode Vilhema IV.

Albreht Altdorfer, Bitka kod Isa, 1529. godine. Ulje na dasci, 157.5 cm x 119.5 cm. Stara pinakoteka, Minhen

U prostranom pejzažu Altdorfer prikazuje pobedu Aleksandra Velikog nad persijskim carem Darijem kod Isa 333. godine pre nove ere. Ta pobeda je tema kompozicije pripisane grčkom slikaru Apelu sačuvane u obliku mozaika u Pompeji. Da bi nam objasnio temu, Altdorfer dodaje tekst na ploči koja visi na nebu, natpise na zastavama (verovatno ih je ispisao Aventin, humanista s regenzburškog dvora) i natpis na kočiji kojima Darije beži s mesta događaja. Umetnik je pokušao da se drži antičkih opisa stvarnog broja i vrste boraca u bici i da zabeleži pejzaž Sredozemlja. Da bi uspeo da smesti sliku, Altdorfer je izabrao „sveznajuću tačku“, iz koje, s velike visine gleda na zbivanja. Iz te planetarne perspektive, posmatrač mora da se potrudi da bi pronašao dvojicu vojskovođa izgubljenih u mravinjaku sopstvenih vojski. Drama koja se dešava u prirodi bolje je razrađena nego ona među ljudima; gotovo da osećamo okretanje zemaljske kugle dok sunce zalazi u daljini, a mesec se uzdiže na nebu. Zakrivljenost zemlje, uskovitlanost oblaka, krševiti planinski vrhovi naglašavaju ljudsko mnoštvo. Takvi detalji navode na pomisao da prikazani događaji imaju uistinu svetsku važnost, što se zaista može reći za prikazani istorijski trenutak. Vojnički oklopi i utvrđeni grad u daljini, međutim, neosporno pripadaju XVI veku, što nas podstiče da tragamo za savremenim značenjem. Delo je naslikano u trenutku kad su Osmanlije pokušavale da napadnu Beč, pošto su zavladali većim delom istočne Evrope. Altdorferova slika govori nam da savremena borba između Evropljana i Turaka ima isto svetsko značenje kao i Aleksandrova borba sa Darijem.

RSS
Follow by Email
Facebook
Twitter