Tragom zvezda

Leonardo – Mona Liza

Dok je radio na zidnoj slici Bitka kod Angijarija, Leonardo je naslikao portret žene koju je Vazari identifikovao kao Lizu di Gerardo, ženu Frančeska del Đakonda, takozvanu Mona Lizu. Ako je to M(ad)ona (gospođa) Liza, što nije opšteprihvaćena činjenica, kada je načinjen protret njoj je bilo oko dvadeset pet godina.

Leonardo da Vinči. Mona Liza. Između 1503. i 1505. godine. Ulje na dasci, 77 cm x 53.5 cm. Muzej Luvr, Pariz

Iz nama nepoznatog razloga Leonardo je zadržao tu sliku za sebe, a posle njegove smrti u Francuskoj, portret je ušao u zbirku francuskog kralja Fransoa I. Iz kraljevske zbirke ušao je u Luvr kao njegova najveća dragocenost. U nekoj meri ona svoju slavu duguje i svojim mestom u francuskoj kulturi. Ona je, međutim, slavna i zbog formalnih obeležja jer tom slikom Leonardo ponovo uvodi ženski portret. Portreti žena XV veka slikani su prilikom venčanja, često u profilu, jer je tada naglasak bio na skupocenoj odeći, a ne na ličnosti ili crtama lica. Ovde je Leonardo prihvatio severnoevropski način slikanja u tri-četvrt profilu, a model prikazuje od pasa, čime su u sliku uključene ruke pa cela kompozicija čini stabilnu piramidu. Preplavljenost svetlošću usredsređuje pažnju na crte lica. Oblici su izvedeni tako tankm slojevima nanosa boje da se čini kako slika iznutra sija blagom svetlošću uprkos prljavom laku koji ju je zatamnio. Gospođa sedi ispred maglovitog pejzaža u kojem brdoviti elementi izranjaju iz sfumato pozadine, a reke i mostovi koji kroz nju vijugaju kontrapuktiraju sa osvetljenim delovima odeće. Dok se na prethodnim portretima draguljima obraćalo isto toliko pažnje koliko i samoj ženi, Leonardo se usredsređuje na visoko čelo koje je po tadašnjoj modi obliovano odstranjivanjem vlasi koje okružuju čelo. Veština kojom je naslikao veo i ruke daju Mona Lizi isto toliko posebnosti koliko i njen poznati osmeh. Vazari je pomogao da se slava slike proširi, jer je tvrdio da portret ilustruje „kako umetnost može verno da imitira prirodu“. Ta veština je prema Vazariju bila osnova Leonardove genijalnosti.

RSS
Follow by Email
Facebook
Twitter